Nên chọn bơm chân không khô hay bơm vòng dầu cho nhà máy? Đây là câu hỏi thường gặp khi doanh nghiệp đầu tư dây chuyền mới hoặc nâng cấp hệ thống hiện có. Lựa chọn này ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng quy trình, chất lượng sản phẩm và chi phí vận hành lâu dài.
Trong bài viết này, bơm hút chân không HYESUNGTECH sẽ so sánh chi tiết bơm khô và bơm vòng dầu để giúp quý khách có cơ sở lựa chọn cho từng ứng dụng thực tế.

Các điểm giống nhau bơm chân không khô và bơm vòng dầu
Cả hai nhóm bơm đều đưa không khí hoặc khí công nghệ ra khỏi buồng kín, đường ống hay thiết bị, qua đó giảm áp suất bên trong. Khi quy trình tiếp tục phát sinh khí hoặc có khí lọt vào, bơm cần xử lý lượng khí này để duy trì áp suất làm việc. Sau đây là các điểm giống nhau của hai loại bơm chân không khô và bơm vòng dầu:
- Cùng tạo chân không bằng cách hút khí khỏi hệ thống
- Đều phải lựa chọn theo áp suất làm việc và lưu lượng hút
- Đều cần bảo trì định kỳ
Hiệu suất thực tế của cả hai loại bơm đều chịu ảnh hưởng bởi hệ đường ống, van và các phụ kiện kết nối. Đường hút quá dài, tiết diện nhỏ hoặc có nhiều vị trí cản trở dòng khí sẽ làm giảm tốc độ hút hiệu dụng tại thiết bị.
Những điểm khác nhau bơm chân không khô và bơm vòng dầu chi tiết
Sự khác biệt giữa bơm chân không khô và bơm chân không vòng dầu thể hiện rõ nhất ở cách làm kín buồng nén, mức độ tiếp xúc giữa khí hút với dầu, yêu cầu bảo trì và chi phí vận hành. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng quy trình sản xuất của một ứng dụng nhất định.
Trong phạm vi bài viết, bơm vòng dầu được hiểu là bơm chân không cánh gạt bôi trơn bằng dầu. Bơm khô là nhóm rộng hơn, gồm nhiều công nghệ như cánh gạt khô, móng vuốt, trục vít khô và scroll.

1. Khác biệt về cơ chế bôi trơn và làm kín
Các sản phẩm bơm chân không vòng dầu sử dụng dầu trong buồng nén để bôi trơn cánh gạt, làm kín các khe hở và hỗ trợ đưa nhiệt sinh ra khi nén khí ra ngoài. Vì vậy, dầu là một thành phần tham gia trực tiếp vào quá trình vận hành. Tình trạng dầu có ảnh hưởng đến độ kín, ma sát và khả năng làm việc của bơm.
Bơm chân không khô không sử dụng dầu để bôi trơn hoặc làm kín trong buồng nén khí. Tuy nhiên, cách thực hiện khác nhau theo thiết kế:
- Bơm cánh gạt khô: thường sử dụng cánh gạt graphite có khả năng tự bôi trơn; cánh gạt vẫn tiếp xúc với thành buồng bơm.
- Bơm trục vít khô: sử dụng các rotor chuyển động với khe hở được kiểm soát, không tiếp xúc trực tiếp với nhau trong quá trình nén.
2. Khác biệt về khả năng đạt độ chân không
Ở bơm vòng dầu, màng dầu hỗ trợ làm kín khe hở và hạn chế khí rò ngược bên trong. Một yếu tố giúp công nghệ cánh gạt bôi trơn bằng dầu đạt áp suất thấp. Khả năng cụ thể còn phụ thuộc cấu hình một cấp, hai cấp và thiết kế của từng model.
Với bơm khô, dải áp suất thay đổi đáng kể giữa các công nghệ. Không nên lấy thông số của bơm cánh gạt khô để đại diện cho bơm trục vít khô hoặc scroll. Chẳng hạn, dòng trục vít khô DRYVAC của Leybold có những model được công bố áp suất cuối dưới 0,01 mbar trong điều kiện quy định chuẩn.
Xem thêm: Bơm chân không trục vít khô DRYVAC DV 1200 Leybold
3. Khác biệt về độ sạch và nguy cơ nhiễm dầu
Ở bơm vòng dầu, khí hút tiếp xúc với dầu trong buồng nén. Phía khí xả cần có giải pháp tách dầu phù hợp để hạn chế dầu bị cuốn ra ngoài. Đối với hệ thống nhạy với nhiễm bẩn, cũng cần xem xét khả năng dầu di chuyển ngược về đường hút, đặc biệt khi dừng máy hoặc khi cấu hình chống hồi không phù hợp.
Ở bơm khô, việc không dùng dầu trong buồng nén giúp giảm nguồn nhiễm dầu từ quá trình nén khí. Đây là lợi thế khi quy trình có yêu cầu kiểm soát hydrocarbon hoặc bảo vệ sản phẩm nhạy nhiễm bẩn.
Tuy nhiên, bơm khô không đồng nghĩa khí xả hoàn toàn không có tạp chất. Ví dụ, bơm cánh gạt graphite có thể tạo bụi do tiếp xúc với thành buồng bơm. Khí công nghệ đi qua bơm cũng vẫn cần được xử lý nếu chứa thành phần không phù hợp để xả trực tiếp.
4. Khác biệt khi xử lý hơi nước và hơi dung môi
Đối với bơm vòng dầu, hơi nước ngưng tụ có thể làm dầu bị nhũ hóa, suy giảm tính bôi trơn và ảnh hưởng đến hoạt động của bơm. Một số hơi dung môi có thể hòa tan vào dầu, làm thay đổi tính chất dầu và khả năng đạt áp suất thấp.
Tùy ứng dụng, hệ thống có thể cần van gas ballast, bộ ngưng tụ hoặc các biện pháp kiểm soát nhiệt độ để giảm ngưng tụ trong bơm. Việc sử dụng phải tuân theo giới hạn xử lý hơi của thiết bị.
Đối với bơm khô, không có dầu làm kín trong buồng nén để bị pha loãng hoặc nhũ hóa.
5. Khác biệt về hao mòn và công việc bảo trì
Ở bơm chân không vòng dầu, công việc bảo trì thường tập trung vào:
- Theo dõi mức dầu và tình trạng dầu.
- Thay dầu, lọc dầu và lọc tách sương dầu.
- Kiểm tra cánh gạt, phớt, độ kín và hệ thống làm mát.
- Rút ngắn chu kỳ bảo dưỡng khi khí hút chứa nhiều tạp chất hoặc điều kiện vận hành khắc nghiệt.
Đối với bơm khô, công việc bảo trì phụ thuộc rõ rệt vào công nghệ. Bơm cánh gạt khô cần kiểm tra độ mòn cánh gạt, thay thế khi đến giới hạn và vệ sinh các bộ lọc. Các thiết kế nén không tiếp xúc có cơ chế hao mòn khác, nhưng vẫn cần được bảo dưỡng theo hướng dẫn riêng.
Giới thiệu: Máy bơm Sogevac SV 320B Leybold là mẫu bơm chân không vòng dầu cực kỳ được các nhà máy ưa chuộng và được ứng dụng rất nhiều.
Nhà máy quý khách nên chọn bơm chân không khô hay bơm vòng dầu
Lựa chọn bơm chân không khô hay dầu cần gắn với sản phẩm, công đoạn và điều kiện vận hành của nhà máy.
Những nhà máy nên cân nhắc bơm chân không khô
Nhà máy sản xuất bánh kẹo, chẳng hạn Nhà máy Bibica Miền Tây và Nhà máy Bánh kẹo Hải Hà tại Bắc Ninh là những ví dụ thuộc nhóm ngành có thể xem xét bơm khô cho một số công đoạn sản xuất.

Nếu cần hút chuyển bột mì, đường hoặc nguyên liệu dạng bột đến thiết bị phối trộn, nhà máy có thể cân nhắc bơm móng vuốt khô, kết hợp bộ thu liệu và lọc bảo vệ phù hợp. Công nghệ này được ứng dụng trong vận chuyển nguyên liệu bằng chân không, không sử dụng dầu làm kín trong buồng nén. Tuy nhiên, với công đoạn nấu kẹo hoặc cô đặc có nhiều hơi nước, cần đánh giá một cấu hình riêng theo tải hơi và áp suất yêu cầu.
Nhà máy điện tử, chẳng hạn Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (SEVT), đại diện cho nhóm sản xuất và lắp ráp thiết bị di động, linh kiện. Với các công đoạn gắp đặt linh kiện hoặc giữ chi tiết bằng đầu hút, bơm cánh gạt khô hoặc bơm móng vuốt khô là những phương án rất phù hợp. Lựa chọn cụ thể phụ thuộc số lượng đầu hút, lưu lượng bù rò và tốc độ đáp ứng của máy.
Nhà máy dược phẩm, chẳng hạn Nhà máy Tân dược Traphaco Hưng Yên, là ví dụ cho nhóm cơ sở cần đánh giá kỹ yêu cầu kiểm soát nhiễm bẩn của từng quy trình. Nếu có công đoạn sấy chân không hoặc thu hồi dung môi và cần hạn chế dầu tiếp xúc với khí công nghệ, nhà máy có thể cân nhắc bơm trục vít khô chuyên dụng. Cấu hình phải được lựa chọn theo loại dung môi, khả năng ăn mòn, nguy cơ ngưng tụ và yêu cầu cấp khí bảo vệ.

Những nhà máy nên cân nhắc bơm chân không vòng dầu
Nếu sử dụng máy đóng gói chân không dạng buồng, nhà máy có thể lựa chọn bơm cánh gạt vòng dầu đáp ứng thể tích buồng, áp suất và thời gian hút yêu cầu.
Bơm vòng dầu cũng đáng cân nhắc với nhà máy sản xuất khay nhựa bằng phương pháp hút định hình. Một số dòng bơm cánh gạt bôi trơn bằng dầu được thiết kế cho công đoạn tạo hình nhiệt. Khi lựa chọn, cần tính theo thể tích khuôn và nhịp máy để bảo đảm tốc độ hút đáp ứng chu kỳ sản xuất.
Bơm vòng dầu cũng đáng cân nhắc với nhà máy sản xuất khay nhựa bằng phương pháp hút định hình. Một số dòng bơm cánh gạt bôi trơn bằng dầu được thiết kế cho công đoạn tạo hình nhiệt. Khi lựa chọn, cần tính theo thể tích khuôn và nhịp máy để bảo đảm tốc độ hút đáp ứng chu kỳ sản xuất.
Nếu quý khách có nhu cầu mua sắm bơm chân không khô và bơm vòng dầu, hãy cung cấp cho HYESUNGTECH thông tin về công đoạn sử dụng, áp suất, thời gian hút và đặc tính khí để được trao đổi phương án phù hợp với dây chuyền thực tế.
Xem thêm: Bơm chân không là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động, chức năng

